Mae dau gynllun arloesol sy’n cael eu cyflwyno ar gyfer cleifion y GIG gan yr elusen effeithlonrwydd ynni Severn Wye, sydd wedi’i lleoli yng Nghaerloyw, wedi cael eu rhoi ar restr fer ar gyfer gwobr iechyd genedlaethol.
Mae Warmth on Prescription ac NHS Retrofit yn rownd derfynol y categori partneriaethau yng Ngwobrau’r Health Service Journal, sydd wedi denu mwy na 1300 o geisiadau. Cymhwysodd Severn Wye i gael mynediad ar ôl ennill ‘y bartneriaeth ddi-elw orau gyda’r GIG’ mewn digwyddiad gwobrwyo ym mis Mawrth 2026.
Nod y ddau brosiect yw gwella canlyniadau iechyd corfforol a meddyliol cleifion y mae eu cyflyrau iechyd cronig yn cael eu heffeithio’n arbennig gan fyw mewn cartrefi oer, ac arbed costau i’r GIG a chymdeithas ehangach drwy leihau apwyntiadau clinigol ac arosiadau yn yr ysbyty.
Wedi’i gyflwyno mewn partneriaeth â Bwrdd Gofal Integredig (ICB) GIG Swydd Gaerloyw a Chyngor Sir Swydd Gaerloyw, mae Cynhesrwydd ar Bresgripsiwn yn rhaglen gymorth acíwt arloesol. Mae clinigwyr y GIG yn cyfeirio cleifion cymwys am gyngor ynni am ddim, mesurau cost isel a chymorth ariannol untro i’w helpu i aros yn gynnes ac yn iach gartref dros y gaeaf.
Tynnodd y cynllun sylw at yr angen am welliant mwy cynhwysfawr i gartrefi cleifion a allai fynd i’r afael ag effeithlonrwydd ynni’r eiddo er mwyn cyflawni canlyniadau iechyd gwell ac arbedion cost dros y tymor hwy. Ychwanegodd Severn Wye eu harbenigedd diduedd mewn ôl-osod cartrefi at y cymysgedd a, gyda chyllid gan GIG Swydd Gaerloyw ICB, creon nhw ‘NHS Retrofit’.
Gyda hyd at £20,000 ar gael fesul eiddo i osod mesurau gan gynnwys inswleiddio, paneli ffotofoltäig solar, ffenestri a boeleri newydd, a batris, bydd y cynllun yn cadw cleifion yn gynhesach ac yn fwy diogel gartref am flynyddoedd i ddod.
Y gaeaf diwethaf, adroddodd cleifion Cynhesrwydd ar Bresgripsiwn am 15% yn llai o ymweliadau clinigol, 33% yn llai o ymweliadau ag Adrannau Damweiniau ac Achosion Brys a 38% yn llai o arosiadau yn yr ysbyty. Arbedodd yr 19 aelwyd a gefnogwyd trwy Retrofit y GIG tua £947 ar gyfartaledd ar eu biliau blynyddol – gostyngiad o 67%. Ac mae Cyfrifiannell Cost Iechyd Tai y Sefydliad Ymchwil Adeiladu yn rhoi arbedion cost i’r GIG a chymdeithas ehangach ar tua £296,800 dros oes y mesurau a osodwyd trwy’r cynllun.
Dywedodd prif weithredwr Severn Wye, Andy MacPherson :
‘Mae’r gwobrau hyn yn cydnabod y gwaith mwyaf effeithiol sy’n digwydd ar draws y GIG ac fe’u gwelir yn sbarduno arfer gorau a mabwysiadu prosiectau newydd yn ehangach ar draws iechyd a gofal. Rydym yn gweld potensial enfawr ar gyfer cyflwyno’r prosiectau hyn, mewn partneriaeth â’r GIG ac awdurdodau lleol, ledled Cymru a Lloegr, felly mae cael ein henwi yn un o’r rhai sydd wedi cyrraedd y rownd derfynol yn wych. Rwy’n falch o’n timau am eu gwaith diflino i gadw cleifion agored i niwed yn gynnes, yn ddiogel ac yn iachach gartref.’
Dywedodd y Cynghorydd Dr Kate Usmar, aelod cabinet dros Gymorth ac Annibyniaeth i Oedolion, Cyngor Sir Swydd Gaerloyw :
“Mae’n wych gweld y bartneriaeth hon yn cael ei chydnabod ar lwyfan cenedlaethol. Mae’r rhain yn brosiectau cyffrous iawn sy’n dangos sut y gall sefydliadau gydweithio i fynd i’r afael â’r ffactorau ehangach sy’n effeithio ar iechyd a lles pobl, gan helpu trigolion i aros yn gynnes, yn ddiogel ac yn annibynnol yn eu cartrefi eu hunain. Drwy gefnogi rhai o’n cymunedau mwyaf agored i niwed ac atal afiechyd y gellir ei osgoi, rydym yn gwella bywydau tra hefyd yn lleihau’r galw ar wasanaethau iechyd a gofal. Rydym mor falch o weld dull cydweithredol Swydd Gaerloyw yn cael effaith gadarnhaol ar draws ein sir.”
Dywedodd Dr Hein Le Roux, meddyg teulu lleol a Dirprwy Brif Swyddog Meddygol, GIG Swydd Gaerloyw :
“Mae’n wych gweld y gwaith hwn yn cael ei gydnabod. Mae’r prosiectau hyn yn dangos nad yw gwella iechyd bob amser yn ymwneud â thriniaeth feddygol yn unig. I lawer o bobl, gall cael cartref cynnes a diogel wneud gwahaniaeth sylweddol i’w hiechyd a’u lles. Diolch i ymrwymiad cydweithwyr ar draws y GIG, llywodraeth leol, a Severn Wye, rydym yn gweld manteision gwirioneddol i gleifion, ac rwy’n falch iawn bod hyn wedi cael ei gydnabod.”
Bydd y rhai sy’n cyrraedd y rownd derfynol yn mynychu panel beirniadu ym mis Hydref 2026 a chyhoeddir y gwobrau ym mis Tachwedd 2026.
